========Ünye'nin Gerçek Sesi========

Efsane "Karılar Pazarı"

Yeniden Kuruluyor

Karılar Pazarı'nın kurulduğunu gören ve hatırlayan iki kişi kaldı Ünye'de.. Bunlardan buranın hikayesini dinledim ve kayıt altına altına aldım. Yakında "Kayıp Ünye Hikayeleri" içinde "Karılar Pazarındaki Musalla Taşı" başlığı altında yayınlanacaktır.

Bu Efsane Pazar Birinci Dünya savaşı yıllarından sonra işlevini yitirmiş, Cumhuriyetin kuruluşuyla tamamen kalkmıştır.

Burası Ortayılmazlar mahallesinin Türbe Caddesinde Türbe Mezarlığı ile Yalıkahvesi arasında ortada bir yerdedir. Ortayılmazlar mahallesinin başka kısımlarında oturanlar buraya Türbe Mahallesi de derler. Türbe mahallesi, ismini biraz yukarıda bulunan mezarlıktaki "Halka Baba" adlı evliya kabul edilen birinin türbe şeklindeki mezarından almıştır. Bu mezar bugün halen durmakta ve ziyaret edilmektedir. Define arayıcıları tarafından türbe mezar taşlarına kadar talan edilmiş türbe falan kalmamıştır. Son olarak bundan iki yıl kadar önce defineciler mezarı tekrar açarak define aramışlardır.

Karılar Pazarı adını alanın da satanında kadınlardan olmalarından almıştır. Çarşamba günleri kurulan bu pazara erkekler girmez veya gelmez bu nedenle kadınlar rahatça alışveriş ederlermiş. Pazarın kurulma amacı da buymuş. 1800 lü yılların ortalarından 1900 lü yılların başlarına kadar Osmanlı toplumunda kadınların hareket alanları kısıtlı olduğundan şehirde erkeklerle karışık pazarlarda rahatça alışveriş edemeyen, giysi , çamasır ve benzeri şeyleri rahatça alamayanlar için bu pazarın kurulduğu daha çok el işleri, giyecek, gömlek dokuma giyeceklerin satıldığı yer olduğu bilgileri günümüze kadar ulaşmıştır.

Ahmet Kabayel "Ünyenin Pazarları" adlı araştırmasında Karılar Pazarı için şöyle demektedir

"Karılar Pazarı bugünkü Ortayılmazlar Mahallesinin Türbe yolu üzerinde kurulan Pazar'dır. İsminden de anlaşılacağı gibi, yalnızca kadınların alışverişte bulunduğu, satıcısının da kadın olduğu bu Pazar, Cumhuriyet ilanından önce Pazar vasfını yitirir. Aynı yere, daha sonraki dönemlerde "panayır" adı verilen eğlence parkı kurulur. Kamil Dayı ve oğlu Şoför Rıza tarafından belli günlerde ve özellikle bayramlarda kurulan dönme dolap, salıncak ve benzer araçlar içeren bu eğlence yerleri, kırklı yıllara kadar varlığını sürdürür." http://www.unyeses.net/unyepazarlari.htm

Karılar Pazarından iki görünüm sağdaki sokak Yalıkahvesine iner.. ve çocuk parkı

Cumhuriyet Meydanında kurulan otantik surdibi köylü pazarının Cumhuriyet Meydanı düzenlemesi nedeniyle kaldırılarak başka yere nakledilmesinden doğan boşluk üzerine Ortayılmazlar Mahallesi Muhtarı Seyhan İhtiyaroğlu burada eskiden olduğu gibi Karılar Pazarı adı altında bir Pazar kurulması fikrini ortaya atmış ve çalışmalara başlamıştır.

Eskiden orijinal Karılar Pazarının kurulduğu boşluğa bugün bir çocuk parkı yapılmış Pazar kurulan kısım parka verilmiş pazara uygun meydan kalmamıştır. Seyhan Hanım bu konudaki sorumuz üzerine "Mahallenin bu kısmında trafik hemen hemen yoktur, çocuk bahçesinin alt ve üst sokakları Pazar kurulmaya ve tezgah koymaya ve ayrıca yaya yürüyüşü için uygundur. Pazarı eskisi gibi Çarşamba yapmayı düşünüyoruz. Yalıkahvesinden Türbeye kadar ki cadde de ve alta Çamurlu Mah. Dere kısmı ve eski ortaokul, camcı mahallesinde ve Burunucu Mahallesinde oturanlar ve ihtiyaçlarını kaldırılan surdibi pazarında olduğu gibi buradan temin edebileceklerdir.

Yakında gereken cadde düzenlemelerinin yapılabilmesi için belediye ile görüşeceğini söyleyen Seyhan Hanım böylece çok uzun yıllar önce işlevini yitirmiş " Karılar Pazarı" nı tekrar yaşatmış olacağız demiştir.

Kısa bir Not.. Okuyucularımıza haberin başlığı için bir açıklama yapma gereğini duydum.

"Karı" sözü Türkçe'de kaba bir tabir olarak kabul edilir. Bayanlara "Karı" denmesi ayıp kaba ve çirkin bulunur. Zaten gündelik konuşmalarda da kullanılmaz. Yukarıda haberde ise devamlı bu sözcüğü kullandık. Bu artık bir isim olmuştur. "Karılar Pazarı" derken, bayanlara saygısızlık ve kabalık akıldan geçmez ama yine kulağa hoş gelen bir söz değildir. Şehrin bu kısmı çok uzun yıllardır böyle anlatılmıştır bunu değiştirip " Kadınlar Pazarı" dediğimiz zaman anlam sapmasına uğrar. Başka yer anlaşılır, burayı anlatmak için mecburen "Karılar Pazarı" kullanmak zorundayız. Hatta zamanla buranın adı söylene söylene daha da değişmiş "Gallabazarı" olmuştur. Benim de çocukluğumun geçtiği bu yere yaşlılar ve çocukluğumuzda biz "Gallabazarı" derdik

IY.Karaduman.. GAZETE ÜNYE SES